13 juli 2023

Enterse Zomp wil nieuw botenhuis bij de Pelmolen in Rijssen

Enterse Zomp wil nieuw botenhuis bij de Pelmolen in Rijssen

Tekst en foto’s: Regionale Stichting Enterse Zomp

RIJSSEN – De oude botenloods voor de Enterse Zomp aan het haventje bij de Pelmolen is hard aan vervanging toe. De Regionale Stichting Enterse Zomp (RSEZ) maakt van de gelegenheid gebruik om er een nieuwe botenhuis neer te zetten waarmee de historische attractie de komende jaren vooruit kan.

Er ligt al een uitgewerkt plan en de maquette geeft een helder beeld van wat de RSEZ voor ogen staat. Nijhoff architecten uit Wierden tekende voor het ontwerp dat voorziet in een ruimere ligplaats voor de zomp en extra ruimten voor een keuken, toilet, bergkasten en een extra ligplaats voor een sloep. Het geheel wordt uitgevoerd in een bouwstijl die naadloos aansluit bij de historische Pelmolen. Ook de huidige zomp, de Regt door Zee, is aan het einde van haar bestaan gekomen en zal worden vervangen door een nieuwe zomp die door de RSEZ op de Enterse Waarf in eigen beheer en uit eigen middelen zal worden gebouwd.

Platbodem

De RSEZ heeft als missie om de geschiedenis van de Regge en de zompvaart zichtbaar te maken voor een groot publiek. Dat gebeurt door te laten zien hoe eeuwenlang gevaren is op plaatsen waar eigenlijk niet gevaren kan worden. Het is dan ook niet voor niets dat de Enterse Zomp een platbodem is. De ontbrekende kiel maakt ondiep water bevaarbaar voor dit Enterse vaartuig. De geschiedenis van het transport in Twente is nauw verweven met de inwoners van Rijssen. Over de Regge voerden de zompen de jutebalen aan voor de jutefabriek van Ter Horst. Het eindproduct, de jutezakken, werd met per zomp afgevoerd naar elders.

Slingerend

Een ander doel is te laten zien hoe door de eeuwen heen met water is omgegaan. De Regge is altijd van groot belang geweest voor de hele regio. Het overtollige water werd via de Regge afgevoerd en de rivier was altijd een drager van de economie, maar ook van de ecologie in het stroomgebied. De Regge heeft inmiddels verschillende ingrepen ondergaan in tijden waarin de inzichten af en toe sterk veranderden. In het verleden zijn veel bochten uit de rivier gehaald, terwijl de waterschappen de laatste jaren de Regge weer de oorspronkelijke slingerende loop hebben teruggegeven.

De RSEZ maakt vaartochten over de Regge vanaf het Exoo in Wieden tot Hellendoorn en laat jong en oud kennis maken met de prachtige natuur langs de meanderende rivier. Het Waterschap Vechtstromen is vele jaren bezig geweest om de Regge weer door het landschap te laten slingeren als vanouds. Er is rekening gehouden met vele belangen. De landbouwsector en de natuur hebben nu voldoende water. De waterkwaliteit is goed en er is nieuwe natuur ontstaan waarvan ook recreanten profiteren.

Volmaakte eenheid

De RSEZ heeft het plan voor het nieuwe botenhuis voorgelegd aan de gemeente Rijssen-Holten. Er is een uitgebreid boekwerk beschikbaar met alle benodigde informatie. De geluiden uit het gemeentehuis van Rijssen-Holten zijn tot op heden positief van toon. Niet echt verwonderlijk, want in dit project komen toerisme, natuur, recreatie en educatie tot een volmaakte eenheid.

Vrije vaarten

De komende zomermaanden kan van maandag tot en met vrijdag ook zonder reserveren vaarten worden gemaakt de zomp vanaf de Pelmolen. Voor vaarten op zaterdag moet via de website wél gereserveerd worden.

De Enterse Zomp in de haven bij de Pelmolen. Het nieuwe botenhuis komt rechts onderin aan de rechteroever van het haventje.
De Enterse Zomp vaart door nu weer sterk meanderende Regge. De extra bochten geven meer ruimte om water vast te houden en de natuur kan zich nog meer ontwikkelen.